Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр култуура, Уус Алдаҥҥа түмсүү уонна бииргэ үлэлээһин сылларынан «Мин нэһилиэгим олоҕо — улууһум историятыгар !» Уус Алдан нэһилиэктэрин икки ардыларыгар ыытыллар култуура бэстибээлигэр анаан, Олохтоох бибилэтиэкэ иһинэн нэһилиэк тэрилтэлэрин икки ардыларыгар научнай — практическай кэмпириэнсийэ балаһыанньата
- Тэрээһин сыала-соруга
Кэмпириэнсийэ нэһилиэк 1955–1980 сыллардааҕы кэрчик кэминээҕи историятын уонна сайдыытын чинчийиигэ, дьоҥҥо-сэргэҕэ тириэрдиигэ уонна кэлэр көлүөнэҕэ анаан үйэтитиигэ туһуланар.
Соруктар:
- Нэһилиэк историятыгар 1955–1980 сыллардааҕы кэрчик кэм суолтатын быһаарыы;
- Бу кэмҥэ олорон, үлэлээн ааспыт нэһилиэк бастыҥ дьонун олоҕун, үлэтин, дьылҕатын ырытыы;
- Архыып уонна бэчээт матырыйаалларыгар, литератураҕа, ахтыыларга олоҕуран матырыйаалы түмүү, үйэтитии;
- Нэһилиэк тэрилтэлэрин (оскуола, балыыһа, дьаһалта, култуура, спорт) 1955–1980 сыллардааҕы үлэлэрин сырдатыы;
- Научнай уонна практическай өттүнэн бу кэрдиис кэм туһунан санаалары атастаһыы.
- Кэмпириэнсийэ ыытыллар болдьоҕо уонна миэстэтэ
- Болдьоҕо:2026 с. сэтинньи 27 күнэ.
- Ыытыллар миэстэтэ:Олохтоох библиотека.
III. Кэмпириэнсийэ кыттааччылара
Кэмпириэнсийэҕэ нэһилиэк тэрилтэлэрин үлэһиттэрэ кытталлар:
- оскуола (үөрэхтээһин тэрилтэтэ);
- балыыһа (эмтиир тэрилтэ);
- нэһилиэк дьаһалтата;
- култуура уонна спорт тэрилтэтэ
Нэһилиэк дьаһалтата, кыраайы үөрэтээччилэр, тэрилтэлэр, общественнай түмсүүлэр дакылаат матырыйаалын хомуйууга, түмүүгэ үлэлэһэллэр, дакылааты көмүскүүллэр. Кыттыы сэрэбиэй быһыытынан ыытыллар.
- Дакылаат хайысхалара
Дакылаат нэһилиэк 1955–1980 сыллардааҕы кэрчик кэмҥэ олоҕун-дьаһаҕын сырдатар хайысхаларга оҥоһуллар:
- Олох-дьаһах укулаата төрдүттэн уларыйыыта(олохтоох Сэбиэттэр оруоллара, оскуолалар, балыыһалар, ааҕар балаҕан тутуллуулара, партийнай, комсомольскай, пионерскай хамсааһыннара);
- Аҕа дойду Улуу сэриитин сылларын кэнниттэн нэһилиэк олоҕо-дьаһаҕа;
- Сэрии кэнниттэн олоҕу чөлүгэр түһэрии, колхозтары бөдөҥсүтүү, саҥа тииптээх аныгы бөһүөлэктэри тутуу;
- Тыа сиригэр олох тэтимнээхтик сайдыытын холобурдара;
- Нэһилиэккэ ыытыллыбыт бөдөҥ событиелар: өрөспүүбүлүкэ уонна оройуон таһымнаах тэрээһиннэр;
- Нэһилиэк бастыҥ, биллиилээх дьонноро: орденнаахтар, салайааччылар, Саха АССР, РСФСР, ССРС Үрдүкү Сэбиэтин дьокутааттара, бөдөҥ сэбиэскэй-партийнай салайааччылар;
- Нэһилиэккэ ыытыллыбыт улахан тутуулар;
- Нэһилиэк тэрилтэлэрин историялара:
- оскуола сайдыыта, үөрэхтээһин;
- балыыһа үлэтэ, доруобуйа харыстабыла;
- дьаһалта, олохтоох Сэбиэт үлэтэ;
- култуура тэрилтэлэрин (библиотека, клуб) олоххо киириилэрэ;
- спорт сайдыыта, спортсменнар ситиһиилэрэ.
- Дакылааты оҥорууга ирдэбиллэр
- Дакылаат темата кэмпириэнсийэ хайысхаларыгар сөп түбэһиэхтээх;
- Сахалыы тылынансуруллар, сахалыы тылынан көмүскүүллэр;
- Дакылаат иэнэ — А4 форматынан Times New Roman 14 шрифынан суруллар;
- Туһаныллыбыт литература, архыып докумуоннара библиографическай испииһэк быһыытынан киирэрэ ирдэнэр;
- Дакылаат электроннай уонна бэчээттэммит көрүҥүнэн дьүүллүүр сүбэҕэ туттарыллар;
- Дакылаат уонна туһаныллыбыт матырыйааллар кииннэммит библиотека тиһигин пуондатыгар киирэллэр;
- Дакылааты бэлэмнээһин болдьоҕо:балаҕан ыйын 26 күнүттэн — сэтинньи ый 27 күнүгэр диэри.
- Сыаналыыр ирдэбиллэр
- Теманы сиһилии арыйыы;
- Архыып матырыйаалларын туһаныы;
- Сэдэх докумуону, хаартысканы туһаныы;
- Урукку өттүгэр сырдатыллыбатах история чахчытын булуу;
- Медиапрезентацияны туһаныы;
- Дакылаатчыт матырыйаалы дьоҥҥо тиийимтиэ гына тиэрдиитин хааччыйыыта;
- Регламены тутуһуу (10 мүнүүтэ).
Хас биирдии ирдэбил 5 баалынан сыаналанар.
VII. Кэмпириэнсийэ түмүгэ
- Түмүк сыанабыл кыттааччылар орто баалларынан тахсар.
- Бастыҥ дакылааттар дьүүллүүр сүбэнэн бэлиэтэнэллэр, туоһу уонна Махтал суруктар туттарыллаллар.
